ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΕΡΟΣ 10

Η στήλη του Σείκιλου

 lifehub-afieromata-25-music9

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΕΡΟΣ 10

ΣΩΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΙΧΟΙ ΥΜΝΩΝ

 

 

“Η στήλη του Σείκιλου” χρονολογείται περίπου στον 2ο αιώνα μ.Χ. Πρόκειται για ένα μικρό ποίημα, στο οποίο παρουσιάζεται και σχολιάζεται η σημασία της ζωής και συγκεκριμένα την ευζωία. Εκτίθεται στο μουσείο της Κοπεγχάγης και αποτελεί ένα μοναδικό έργο αν και η σύνθεση της δεν είναι τίποτε παραπάνω από ενδεικτική. «Αν υποθέσουμε ότι 2.500 χρόνια από τώρα η μουσική των Beatles ή οι όπερες του Βέρντι και του Μότσαρτ ήταν μόνο λέξεις -δηλαδή στίχοι- και όχι μουσική, φανταστείτε πόσο υπέροχο θα ήταν αν μπορούσαν οι άνθρωποι στο μέλλον να αναπαράγουν τη μουσική, να φτιάξουν τα κατάλληλα μουσικά όργανα και να την ακούσουν ξανά στην αυθεντική τους εκτέλεση.

Το ίδιο συμβαίνει με την αρχαία ελληνική μουσική» λέει ο καθηγητής Αρμάν Ντ’ Ανγκούρ μουσικός και καθηγητής κλασικών σπουδών από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης που κατάφερε να φέρει πίσω στη ζωή την αυθεντική μουσική της αρχαίας Ελλάδας. Μία ομάδα ειδικών από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης με επικεφαλής τον έγκριτο καθηγητή Ντ’Ανγκούρ κατάφερε να αναπαράγει «παρτιτούρες» των αρχαίων Ελλήνων που δεν είναι άλλες από αρχαία κείμενα χαραγμένα σε πέτρες-χρονολογούνται το 450 π.Χ-στα οποία αναγράφονται γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου και σημάδια, τοποθετημένα επάνω στα φωνήεντα των λέξεων. «Οι Έλληνες είχαν υπολογίσει τις μαθηματικές αναλογίες των μουσικών διαστημάτων – η οκτάβα είναι 2:1, το ένα πέμπτο 3:2, το ένα τέταρτο 4:3 και ούτω καθεξής» εξηγεί ο δρ Ντ’ Αργκούρ. «Η σημειογραφία αυτή δίνει μια ακριβή ένδειξη του σχετικού ύψους: το γράμμα Α, π.χ., στην κορυφή της κλίμακας, αντιπροσωπεύει μια μουσική νότα κατά ένα πέμπτο πιο υψηλή από το Ν, στη μέση της αλφαβήτου.

Το απόλυτο ύψος μπορεί να εξαχθεί από το φωνητικό εύρος που απαιτείται για να τραγουδηθούν οι μελωδίες που έχουν επιζήσει» αποκάλυψε ο καθηγητής. Αυτές τις «παρτιτούρες» λοιπόν, κατάφεραν να αποκωδικοποιήσουν οι ειδικοί της Οξφόρδης, αφού πρώτα δημιούργησαν τα κατάλληλα αρχαία ελληνικά όργανα που θα έπαιζαν τη μουσική. Τα αρχαία μουσικά όργανα έγιναν γνωστά μέσα από περιγραφές, ζωγραφιές αλλά και μέσα από αρχαιολογικά ευρήματα, επιτρέποντας στην ομάδα του Πανεπιστημίου να τα κατασκευάσουν από την αρχή. «Συχνά ξεχνάμε ότι τα γραπτά κείμενα που αποτελούν τις ρίζες της δυτικής λογοτεχνίας, τα έπη του Ομήρου, τα ερωτικά ποιήματα της Σαπφούς, οι τραγωδίες του Σοφοκλή και του Ευριπίδη, αρχικά ήταν όλα… μουσική. Χρονολογούνται περίπου από το 750-400 π.Χ. και συνετέθησαν για να τραγουδηθούν εξ ολοκλήρου ή μερικώς, με την συνοδεία λύρας, πνευστών και κρουστών» επισημαίνει ο καθηγητής Αρμάν Ντ’ Ανγκούρ.

Για τον ίδιο -η πιο σημαντική πτυχή της αρχαίας ελληνικής μουσικής -είναι ο ρυθμός ο οποίος και σώζεται μέσα από τα αρχαία ευρήματα που περιέχουν φωνητική σημειογραφία. Η αρχαιότερη ολοκληρωμένη μουσική σύνθεση που έχει σωθεί ως τις μέρες μας, προέρχεται από μια επιτάφια επιγραφή που ο Σείκιλος, είχε αφιερώσει στη σύζυγό του, Ευτέρπη. Ο Ντέιβιντ Κριζ του Πανεπιστημίου του Νιουκάστλ την ερμηνεύει με έναν οκτάχορδο κανόνα τον οποίο κατασκεύασε ο ίδιος βασιζόμενος στις περιγραφές αρχαίων κειμένων και σε αρχαιολογικά ευρήματα.

Η επιγραφή του Σεικίλου στα αρχαία και στα σύγχρονα ελληνικά:

Οσον ζής φαίνου,

Μηδέν όλως σύ λυπού

Προς ολίγον εστί το ζήν

Το τέλος ο χρόνος απαιτεί

 

Ακόμα ένα σημαντικό εύρημα που διασώζεται είναι οι δύο μεγάλοι «Δελφικοί Ύμνοι», οι οποίοι είναι χαραγμένοι πάνω σε στήλες, στον Θησαυρό τον Αθηναίων στους Δελφούς. Χρονολογούνται περίπου το 128 π.Χ. και αποτελούν τα σημαντικότερα διασωζόμενα αποσπάσματα της Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής. Οι ύμνοι αυτοί εκτίθενται στο Μουσείο των Δελφών.

Μουσικά όργανα

  MUSIC1Πληροφορίες για τα όργανα που χρησιμοποιούσαν οι Αρχαίοι Έλληνες για την ψυχαγωγία τους αντλούμε από ποικίλες πηγές όπως για παράδειγμα αγγειογραφίες, αγάλματα, ανάγλυφα, ψηφιδωτά κ.λ.π αλλά και από συγγραφείς της εποχής όπως ο Αριστόξενος και ο Κλεωνίδης. Μέσα από αυτές τις πηγές μπορούμε να συμπεράνουμε πολλά για τη μουσική παιδεία των Αρχαίων Ελλήνων.

 

Κρουστά

  • Τύμπανο: Χρησιμοποιούνταν κυρίως από γυναίκες και συνήθως σε οργιαστικές λατρείες. Δεν ήταν καθαρά μουσικό όργανο γιατί κατά κύριο λόγο χρησιμοποιούνταν σε λατρευτικές εκδηλώσεις και όχι με σκοπό την ψυχαγωγία.
  • Κρόταλα: Όργανα τα οποία κρατούνταν από γυναίκες για να διατηρούν των ρυθμό των χορευτών και είναι αντίστοιχα με τις σημερινές καστανιέτες.
  • Κύμβαλα: Η χρήση τους ήταν συγκεκριμένη αφού χρησιμοποιούνταν κυρίως στις διονυσιακές τελετές. Πρόκειται για όργανα κατασκευασμένα από μέταλλο και ασιατικής προέλευσης.
  • Σείστρο: Κρουστό με οξύ ήχο που συνόδευε ρυθμικά τους χορευτές.

Έγχορδα:

Λύρα -Κιθάρα -Βάρβιτος- Φόρμιγξ   Πνευστά: Αυλός -Σύριγξ -Ύδραυλις      

 

***Εγκυκλοπαίδεια Παγκόσμιας Μουσικής

 

Σπάνιες Γαίες

 

 

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

Lifehub

Το LifeHub είναι μία διαδικτυακή πλατφόρμα ενημέρωσης, πληροφόρησης, δικτύωσης και συνεργασίας με ανθρώπους που ενδιαφέρονται και αγαπούν το χώρο της ολιστικής θεραπευτικής. Μέσα από το LifeHub μπορείτε να επικοινωνήσετε τις ιδέες σας, να αντλήσετε πληροφόρηση από καταξιωμένους συνεργάτες στο χώρο, να βρείτε καλές πρακτικές για την καθημερινή σας ζωή, να εμπνευστείτε από ιστορίες επιτυχίας ή αποτυχίας, να γνωρίσετε ανθρώπους από την Ελλάδα και το εξωτερικό, να παρευρεθείτε σε διάφορες εκδηλώσεις και σεμινάρια. Απολαύστε μια πηγή πλούσια σε πληροφορίες και άρθρα!

Προσθήκη σχολίου

Γράψτε ένα σχόλιο