ΑΠΟΨΕΙΣ

ΘΕΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΑΡΕΤΕΣ

 

ΘΕΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΑΡΕΤΕΣ

 

Σύμφωνα με τον Άντλερ (1972), ο χαρακτήρας είναι μία κοινωνική έννοια. Υποστήριζε ότι είναι «η αρχική τοποθέτηση, το είδος και ο τρόπος με τον οποίο ένας άνθρωπος στέκεται αντιμέτωπος στο περιβάλλον του, μια κατευθυντήρια γραμμή πάνω στην οποία οδηγεί σε επιτυχία την τάση του για αναγνώριση σε σύνδεση με το κοινωνικό του αίσθημα». Ένας καλός χαρακτήρας δεν είναι απλά ο χαρακτήρας που δεν έχει ελαττώματα και προβλήματα αλλά περισσότερο ένα καλά αναπτυγμένο σύμπλεγμα θετικών χαρακτηριστικών (Park & Peterson, 2009)  Όπως αναφέρεται από την Ελληνική Εταιρεία Θετικής Ψυχολογίας (2012), ο χαρακτήρας του ατόμου περιλαμβάνει διαστάσεις που αντικατοπτρίζουν τα θετικά στοιχεία του ατόμου, τις αρετές και τις δυνάμεις του.

Τα θετικά στοιχεία και οι αρετές είναι πολύ σημαντικά για το ίδιο το άτομο, καθώς το αναπτύσσουν και ενισχύουν την ψυχολογική ανθεκτικότητά του, ενώ παράλληλα συντελούν στη δημιουργία μιας «καλής ζωής», μιας ζωής με νόημα (Δημητριάδου & Ζύμνη, 2011). Η μελέτη των αρετών και των θετικών στοιχείων του χαρακτήρα, είχε παραγνωριστεί μέχρι τα τελευταία χρόνια από την επιστήμη της Ψυχολογίας, διότι οι δεδομένες έννοιες, αξιολογικά, συνδέονται με τον κοινωνικό συντηρητικό ή τον θρησκευτικό ηθικό δογματισμό. Επιπλέον, οι ερευνητές είχαν εστιάσει τη προσοχή τους στην πρόληψη και θεραπεία ψυχικών διαταραχών και προβλημάτων, και όχι στην καλλιέργεια χαρακτηριστικών που συντελούν στην καλύτερη λειτουργικότητα των ατόμων.

Το πεδίο έρευνας και εφαρμογής για τη μελέτη των θετικών στοιχείων του χαρακτήρα του ατόμου είναι αυτό της Θετικής Ψυχολογίας. Ο κλάδος της Θετικής Ψυχολογίας επικεντρώνεται στην ανάπτυξη των στοιχείων που συμβάλλουν στην ανάπτυξη του ατόμου και συνεισφέρει στη πρόληψη και αντιμετώπιση διαταραχών καθώς και στο ευ ζην.

ΘΕΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟ ΤΟ V.I.A INSTITUTE

Το ενδιαφέρον για την κατηγοριοποίηση των θετικών στοιχείων του χαρακτήρα, έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Μία κατηγοριοποίηση με μεγάλη απήχηση είναι του Via Institute.

Το Via Institute, αποτελεί τον αντίποδα του DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), το οποίο κατηγοριοποιεί τις ψυχικές διαταραχές. Το Via Institute, κατηγοριοποιεί τα θετικά στοιχεία του ατόμου και περιλαμβάνει διαστάσεις που αντανακλούν περιοχές της βέλτιστης ανθρώπινης λειτουργίας, μελετώντας έτσι τα θετικά στοιχεία ως ατομικές διαφορές (Δημητριάδου & Ζύμνη, 2011).

Η ταξινόμηση αυτή είναι πολύ σημαντική καθώς προσφέρει ένα ενιαίο πλαίσιο αναφοράς των αρετών και των θετικών στοιχείων του χαρακτήρα. Έτσι, διευκολύνεται η μελέτη τους, οι παράγοντες που συνεισφέρουν στην εκδήλωσή τους, όπως επίσης και τα θετική επίδραση που έχουν στα άτομα.

Η Ελληνική Εταιρεία Θετικής Ψυχολογίας (2012), το χαρακτηρίζει ως ένα εγχειρίδιο των «υγιών λειτουργιών» του ανθρώπου και επικεντρώνεται στα θετικά σημεία των ατόμων με σκοπό την επίτευξη μιας καλής ζωής. Η ταξινόμηση από το Via Institute είναι μία ταξινόμηση-κατηγοριοποίηση που το σύστημα της είναι ολιστικό. Περιλαμβάνει γνωστικές δυνάμεις (γνώση, σοφία), συναισθηματικές δυνάμεις (κουράγιο), κοινωνικές και πολιτιστικές δυνάμεις (ανθρωπιά και δικαιοσύνη), προστατευτικές δυνάμεις (ανοχή), και πνευματικές (υπέρβαση) (www.viacharacter.org).

Τέλος, να επισημανθεί ότι η αναγνώριση των θετικών στοιχείων του χαρακτήρα έχει οδηγήσει στην κατασκευή ψυχομετρικών εργαλείων καταγραφής τους, με σκοπό να αναπτυχθούν παρεμβάσεις ώστε να καλλιεργηθούν οι δυνάμεις του χαρακτήρα σε όλους τους τομείς της ζωής. Ένα τέτοιο ψυχομετρικό εργαλείο είναι το Ερωτηματολόγιο Θετικών Στοιχείων Χαρακτήρα (Via Inventory of Strengths) των Peterson και Seligman (Δημητριάδου & Ζύμνη, 2011).

Η ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ V.I.A INSTITUTE

Σύμφωνα με το V.I.A Institute, αναγνωρίζονται στο άτομο 6 αρετές, οι οποίες περιλαμβάνουν 24 θετικά στοιχεία του χαρακτήρα. Οι αρετές αυτές και τα θετικά στοιχεία παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα. Στη συνέχεια ακολουθεί η εκτενέστερη περιγραφή τους.

lifehub-apopseis-116
Σχήμα 1. Η κατηγοριοποίηση των 6 αρετών και των 24 θετικών στοιχείων του χαρακτήρα.

Σοφία και γνώση 

Η αρετή της σοφίας και της γνώσης περιλαμβάνει θετικά στοιχεία του χαρακτήρα τα οποία σχετίζονται με την δημιουργία μιας καλής ζωής. Επίσης, σχετίζεται με την απόκτηση και χρήση της γνώσης (Boniwell, 2008).

  1. Δημιουργικότητα (πρωτοτυπία, εφευρετικότητα) : Η δημιουργικότητα αφορά στην πρωτοτυπία και στη λειτουργικότητα της σκέψης και της συμπεριφοράς ενός ατόμου. Η δημιουργικότητα ποικίλλει σε κάθε άτομο, κυμαίνεται δηλαδή η έντασή της. Για παράδειγμα οι ζωγράφοι χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό δημιουργικότητας. Ωστόσο η δημιουργικότητα, να σημειωθεί, ότι δεν σχετίζεται με τον δείκτη νοημοσύνη του ατόμου (Δημητριάδου & Ζύμνη, 2011).
  2. Περιέργεια (ενδιαφέρον, επιδίωξη για καινοτόμες και συναρπαστικές εμπειρίες, δεκτικότητα σε νέες εμπειρίες): Η περιέργεια συνδέεται με θετικά αποτελέσματα για το άτομο, όπως θετικά συναισθήματα, δημιουργικότητα, αίσθηση ελέγχου, διάθεση για αμφισβήτηση των στερεοτύπων, υψηλούς στόχους στην εργασία
  1. Κριτική ικανότητα (κριτική σκέψη): Η κριτική ικανότητα αναφέρεται στη σφαιρική εξέταση των πραγμάτων. Το άτομο δεν λαμβάνει βιαστικές αποφάσεις αλλά εξετάζει με σύνεση όλα τα διαθέσιμα στοιχεία. Επιπλέον, έχει σχέση με την αυξημένη γνωστική ικανότητα και ικανότητα για λογικό συλλογισμό. Ακόμα, έχει διαπιστωθεί ότι η κριτική ικανότητα αυξάνεται με την ηλικία.
  1. Αγάπη για μάθηση: Το άτομο, έχοντας αυτή την αρετή, επιθυμεί συνεχώς να επαυξάνει τις γνώσεις του αλλά και τις δεξιότητές του.
  1. Προοπτική (σοφία): Το άτομο έχει τη δυνατότητα να δίνει συμβουλές στους άλλους και βοηθάει σημαντικά στην ψυχολογική και σωματική υγεία.

Κουράγιο   

Σύμφωνα με τους (Peterson και Seligman (2004), το κουράγιο, το οποίο είναι μία σημαντική αρετή του ανθρώπου, διακρίνεται σε τρεις τύπους: το σωματικό, το πνευματικό και το ψυχολογικό. Το σωματικό κουράγιο αναφέρεται στο να ξεπερνάει κάποιος το φόβο ενός τραυματισμού ή του θανάτου με σκοπό να σώσει τον εαυτό του ή άλλους. Το πνευματικό κουράγιο αναφέρεται στο ρίσκο να χάσει κάποιος τους φίλους, την εργασία, την ιδιωτική του ζωή ή ακόμα και το κύρος του. Όσον αφορά το ψυχολογικό κουράγιο, περιλαμβάνει το θάρρος που έχει κάποιος να αντιμετωπίσει μία εξουθενωτική ασθένεια ή μία καταστρεπτική συνήθεια ή κατάσταση.

  1. ΓενναιότηταΗ γενναιότητα αφορά την ικανότητα του ατόμου, να βρίσκει το θάρρος ώστε να κάνει κάτι, παρ’ όλο που γνωρίζει τους κινδύνους που ίσως διατρέξει.
  1. Επιμονή (εργατικότητα): Η επιμονή αναφέρεται στην θέληση του ατόμου να εκπληρώσει τους στόχους του, παρ’ όλο που γνωρίζει ότι ίσως υπάρξουν εμπόδια και απογοητευθεί.
  1. Αυθεντικότητα (ακεραιότητα, ειλικρίνεια): Η αυθεντικότητα αφορά στην ειλικρινή παρουσίαση του εαυτού του ατόμου καθώς και στην έκφραση των συναισθημάτων και σκέψεων.
  1. Ζωτικότητα (ζήλος, ενθουσιασμός, σθένος, ενεργητικότητα): Η ζωτικότητα είναι η αίσθηση ενέργειας και ζωντάνιας που βιώνει κάποιο άτομο. Συνδέεται με την καλή σωματική υγεία και συνεισφέρει στην ψυχολογική υγεία.

Ανθρωπιά     

Η αρετή της ανθρωπιάς περιλαμβάνει στοιχεία που σχετίζονται με τις διαπροσωπικές δυνάμεις, την φροντίδα και την προσέγγιση άλλων ατόμων (Boniwell, 2008).

  1. ΑγάπηΗ αγάπη περιλαμβάνει στοιχεία που αφορούν θετικά συναισθήματα, όπως η φροντίδα, η αποδοχή, η εγγύτητα και η αφοσίωση. Βασικό στοιχείο της αγάπης είναι ο συναισθηματικός δεσμός ή η προσκόλληση που αναπτύσσεται ανάμεσα στα άτομα.
  1. Καλοσύνη (γενναιοδωρία, θρέψη, φροντίδα, συμπόνια, αλτρουιστική αγάπη, λεπτότητα): Αφορά στην τάση του ατόμου για βοήθεια, φροντίδα και συμπόνια.
  1. Κοινωνική νοημοσύνη (συναισθηματική νοημοσύνη, ατομική νοημοσύνη): Η κοινωνική δικαιοσύνη σχετίζεται με την ικανότητα του ατόμου για διαχείριση πληροφοριών που αφορούν σε συναισθήματα και κίνητρα του εαυτού αλλά και των άλλων γύρω του (Δημητριάδου & Ζύμνη, 2011).

Δικαιοσύνη

Η δικαιοσύνη περιλαμβάνει δυνάμεις που βοηθούν στην καλύτερη δυνατή αλληλεπίδραση μεταξύ ενός ατόμου και μιας ομάδας ατόμων και συντελούν στην ύπαρξη μιας υγιούς ζωής στην κοινότητα (Csikszentmihalyi  & Donalson & Nakamura, 2011).

  1. Ομαδικότητα (αίσθηση κοινωνικού καθήκοντος, αίσθημα κοινωνικής ευθύνης, αφοσίωση): Η ομαδικότητα αναφέρεται στο αίσθημα ευθύνης απέναντι σε έναν κοινό σκοπό.
  2. ΑμεροληψίαΗ αμεροληψία αφορά στην ικανότητα του ατόμου να λαμβάνει αποφάσεις χωρίς να επηρεάζεται από τα προσωπικά του συναισθήματα και να παρέχει ίσες ευκαιρίες σε όλους.
  1. ΗγεσίαΗ ηγεσία αφορά την τάση του ατόμου για να οργανώνει και να κατευθύνει τις δράσεις μίας ομάδας με σκοπό την επίτευξη κάποιου στόχου.

Εγκράτεια

Η εγκράτεια, συνίσταται σε θετικά στοιχεία του χαρακτήρα που προστατεύουν από την υπερβολή και μετριάζουν ως ένα σημείο τις δραστηριότητες του ατόμου (Niemiec & Wedding, 2014).

  1. Συγχώρεση και ευσπλαχνίαΗ συγχώρεση και η ευσπλαχνία αφορούν τη τάση του ατόμου να συγχωρεί και να δίνει δεύτερες ευκαιρίες σε εκείνους που το έβλαψαν.
  1. Ταπεινοφροσύνη και μετριοφροσύνηΗ ταπεινοφροσύνη αφορά στα εσωτερικά στοιχεία του χαρακτήρα  ενώ η μετριοφροσύνη σε εμφανή χαρακτηριστικά. Το άτομο παρουσιάζει αντικειμενικά τον εαυτό του χωρίς υπερβολές.
  1. ΣύνεσηΗ σύνεση είναι ένα στοιχείο που σημαίνει ότι το άτομο δρα με λογική στις επιλογές του.
  1. Αυτορρύθμιση (αυτοέλεγχος): Αυτοέλεγχος σημαίνει να μπορεί κάποιος να ελέγχει τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις ενορμήσεις και τις πράξεις του.

Υπέρβαση

Η υπέρβαση, όπως αναφέρει η Δημητριάδου & Ζύμνη (2011), αφορά τα θετικά στοιχεία του χαρακτήρα που συνεισφέρουν στη διασύνδεση του ατόμου με άλλα άτομα.

  1. ΘαυμασμόςΑφορά την αναγνώριση της ομορφιάς και της τελειότητας.
  1. ΕυγνωμοσύνηΣημαίνει την έκφραση των ευχαριστιών ως ανταπόδοση σε κάποιο άτομο.
  1. Ελπίδα (αισιοδοξία, προσανατολισμός στο μέλλον): Αναφέρεται στην πίστη του ατόμου ότι οι στόχοι του θα επιτευχθούν. Η στάση του ατόμου γενικά είναι θετική απέναντι στα μελλοντικά γεγονότα και ότι πρόκειται να συμβεί.
  1. Χιούμορ (παιγνιώδης στάση): Είναι η ικανότητα ενός ατόμου να προκαλεί την έκφραση γέλιου σε άλλα άτομα.
  1. Πνευματικότητα (θρησκευτικότητα, πίστη, σκοπός): Η πνευματικότητα και η θρησκευτικότητα αναφέρονται στην πεποίθηση ότι υφίστανται μία μη φυσική διάσταση της ζωής

Πηγή 

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης, Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας, Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας

photo www.thepositivepsychologypeople.com

 

Καραγεωργοπούλου Κατερίνα

Κουνουγάκη Μαρία

Τσιάκα Πασχαλίνα

 

 

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

ΤΣΙΑΚΑ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ

Ονοματεπώνυμο Τσιάκα Πασχαλίνα
Εmail elinakoulini@hotmail.com
Ημερομηνία γέννησης 24/09/1992
Εκπαίδευση-Σπουδές · 2010 Εισαγωγή στο τμήμα Κοινωνικής Εργασίας του ΤΕΙ Κρήτης (Τελειόφοιτη του τμήματος)· 27/03/2014 Παρακολούθηση ομιλίας του Ψυχιάτρου, Συστημικού Ψυχοθεραπευτή και Διευθυντή του Εργαστηρίου Συστημικής Σκέψης & Εκπαίδευσης, κ. Παναγιώτη Χρυσού με τίτλο «Εισαγωγή στη Συστημική Σκέψη: Συστημική Ανάγνωση της Οικογένειας μέσα στο Χρόνο»
· 19/05/2014 Παρακολούθηση Ομιλίας του Αν. Καθηγητή Ψυχιατρικής και Οικογενειακού – Συστημικού Ψυχοθεραπευτή κ. Νικολάου Παρίτση με τίτλο «Η τεχνική της αλχημείας»

Ατομικές δεξιότητες και κατάρτιση
ΜΗΤΡΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ελληνικά
ΑΛΛΗ ΓΛΩΣΣΑ Αγγλικά (πολύ καλά) – Γερμανικά (καλά)
ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ · Καλή χρήση προγραμμάτων Word, Power Point, Excel και Access
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ · Υπευθυνότητα· Συνεργατικότητα
· Ακρίβεια στη διαχείριση εργασιών και επιμονή στην επιτυχή διεκπεραίωση τους

· Συνέπεια

· Οργάνωση

· Εχεμύθεια

· Δημιουργικότητα

Προσθήκη σχολίου

Γράψτε ένα σχόλιο


CAPTCHA Image
Reload Image

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.