ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ

 

Επιδημιολογικοί παράγοντες και οι επιπτώσεις σε κοινωνικο – οικονομικό επίπεδο. Φυσικοθεραπευτικοί τρόποι αντιμετώπισης

Επιδημιολογικά στοιχεία

 Με τον όρο οσφυαλγία, που προκύπτει από τις λέξεις «οσφύς» και «άλγος»,  περιγράφεται  σε γενικές γραμμές  το σύμπτωμα του πόνου που βιώνει κάποιος στην περιοχή της οσφυϊκής  μοίρας της σπονδυλικής  στήλης (περιοχή της μέσης) ανεξαρτήτως αιτιολογίας.

Παρότι ο πόνος στην μέση δεν είναι μια απειλητική κατάσταση για την ζωή του ατόμου, αποτελεί ωστόσο το πιο συχνό είδος άλγους (ίσως μαζί με τον πονοκέφαλο), ενώ ένα μεγάλο μέρος του ενήλικα πληθυσμού (50-80%) θα εμφανίσει οσφυαλγία σε κάποια χρονική περίοδο της ζωής του. Ακόμη πιο ειδικά, ένα 40% του πληθυσμού εμφανίζει οσφυαλγία ανά έτος, ενώ ένα 15-20% αντίστοιχα μπορεί να εμφανίσει οσφυαλγία ανά πάσα στιγμή. Για την ακρίβεια, υπολογίζεται ότι στην Αμερική 31 εκατομμύρια πολίτες βιώνουν άλγος στη μέση οποιαδήποτε στιγμή μέσα στο έτος.

Η οσφυαλγία γενικώς παρουσιάζει μια μεταβλητότητα ως προς την εικόνα της και την φυσική της ιστορία (με τον όρο «φυσική ιστορία», εννοούμε την εξέλιξη μιας νόσου δίχως καμία ιατρική ή άλλη παρέμβαση). Έτσι, μια οσφυαλγία μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια ως προς το χρονικό διάστημα που έχει εμφανισθεί  στον ασθενή, μπορεί να έχει υποτροπές ή να υπάρχει άμεση βελτίωση των συμπτωμάτων, να εμφανίζεται με συχνά επεισόδια ή όχι, τα συμπτώματα να περιορίζονται στην περιοχή της οσφύος ή να επεκτείνονται στο πόδι (ισχιαλγία). Επίσης ένας μεγάλος αριθμός ασθενών με οξέα κυρίως επεισόδια οσφυαλγίας θα αναρρώσει συνήθως άμεσα (σε λιγότερο από 4 εβδομάδες) ενώ ένα ποσοστό γύρω στο 40%, σύμφωνα με έρευνες, θα έχει συμπτώματα μακροχρόνια, που επιμένουν.

Από τα παραπάνω επιδημιολογικά στοιχεία, που έχουν καταγραφεί κυρίως σε χώρες του Δυτικού κόσμου, όπου το πρόβλημα της οσφυαλγίας εμφανίζεται πιο συχνά, ανακύπτει η ανάγκη για περαιτέρω έρευνα κι ως εκ τούτου προκύπτουν νέα συμπεράσματα που αφορούν σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Έτσι ένα βασικό  συμπέρασμα που προκύπτει σύμφωνα με έρευνες είναι ότι η οσφυαλγία αποτελεί την πιο συχνή λειτουργική ανικανότητα στον εργαζόμενο πληθυσμό, με το ¼ αυτού να έχει απουσιάσει από την εργασία του λόγω οσφυαλγίας τουλάχιστον μία φορά στην ζωή του.

Ένα άλλο ωστόσο βασικό ζήτημα που προκύπτει από αυτά τα στοιχεία είναι εκείνο της συνολικής ετήσιας δαπάνης για το εν λόγω πρόβλημα που ξεπερνά οποιαδήποτε άλλη νόσο, σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη το 2000 στην Μεγάλη Βρετανία: σε αυτή την δαπάνη, εκτός από τις χαμένες εργατοώρες περιλαμβάνεται και ο χρόνος που απαιτείται για την επίσκεψη στους ειδικούς γιατρούς για την διάγνωση, τις εξετάσεις αλλά και για την μετέπειτα θεραπεία από το πρόβλημα (χειρουργεία, φυσικοθεραπείες, φαρμακευτική αγωγή, βελονισμός, κτλ) ενώ το συνολικό κόστος για την διάγνωση και τη θεραπεία της οσφυαλγίας ξεπερνά εκείνο των καρδιαγγειακών νόσων, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, του Alzheimer, του διαβήτη, της κατάθλιψης και άλλων.

Ωστόσο το πρόβλημα πέρα από την επιβάρυνση σε ιατρική δαπάνη ατομικά αλλά και σε επίπεδο φορέων υγείας, αποτελεί κι ένα σημαντικό ψυχοκοινωνικό πρόβλημα καθώς είναι η υπ’ αριθμόν ένα αιτία απουσίας από την εργασία αλλά και για τον περιορισμό των καθημερινών δραστηριοτήτων του ατόμου κατατάσσοντάς το έτσι σε ένα είδος «προσωρινής» αναπηρίας.

Διαφορική Διάγνωση και Αντιμετώπιση της Οσφυαλγίας

Πριν από οποιαδήποτε προσέγγιση ως προς την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου προβλήματος θεραπευτικά, είναι απαραίτητο να γίνει διαφοροδιάγνωση ώστε να προσδιορισθεί εάν ο πόνος στη μέση είναι μηχανικής αιτιολογίας ή αν η αιτία είναι άλλη από ένα πλήθος άλλων παθολογικών καταστάσεων, όπως είναι οι φλεγμονώδεις αρθροπάθειες, τα μεταβολικά νοσήματα, οι λοιμώξεις, οι όγκοι, είτε άλλες παθολογίες στην περιοχή.

Η μηχανικής αιτιολογίας οσφυαλγία – αφού αποκλεισθούν όλα τα παραπάνω – συνήθως αντιμετωπίζεται σφαιρικά βασιζόμενη κυρίως στην λήψη ενός καλού ιστορικού. Πάντοτε από την μεριά μας ως φυσικοθεραπευτές φροντίζουμε να παρεμβαίνουμε συμβουλευτικά στις καθημερινές δραστηριότητες του ασθενούς (πχ στην εργονομία του χώρου εργασίας), παράλληλα με οποιοδήποτε άλλο μέσο θεραπείας επιλέξουμε για την περίπτωσή του.

Υπάρχουν τρεις βασικές θεραπευτικές γραμμές για την αντιμετώπιση της οσφυαλγίας, όπως η κινητοποίηση μέσω χειρισμών (Manual Therapy, μέθοδος McKenzie κ.α), η εξειδικευμένη κινησιοθεραπεία (ειδικές ασκήσεις που ανακουφίζουν ή ενδυναμώνουν την περιοχή της οσφυικής μοίρας), είτε τα διάφορα φυσικά μέσα (TENS, υπέρηχοι, διαθερμίες) που διαθέτουν συνήθως τα φυσικοθεραπευτήρια και τα κέντρα αποκατάστασης. Η προσέγγιση που θα ακολουθηθεί εξαρτάται από την κατάρτιση του θεραπευτή αλλά και από το είδος ή την χρονιότητα του προβλήματος του ασθενούς.

Σημειώνεται, τέλος, ότι ένα μεγάλο ποσοστό πασχόντων (γύρω στο 50%) θα αναζητήσει κάποιο είδος θεραπείας ενώ από την μεριά μας ως θεραπευτές θα πρέπει πάντοτε να ενθαρρύνουμε τους ασθενείς στην αντιμετώπιση της οσφυαλγίας με ρεαλιστικό τρόπο αλλά και με εξατομικευμένη προσέγγιση στο είδος του προβλήματός τους, προλαμβάνοντας ενίοτε τους επιβαρυντικούς παράγοντες στο περιβάλλον του ή κατά τις δραστηριότητες τους που προκαλούν, επιτείνουν κι εν τέλει διαιωνίζουν το συγκεκριμένο πρόβλημα.

Βιβλιογραφία:

Jensen M, Brant-Zawadzki M, Obuchowski N, et al. Magnetic Resonance Imaging of the Lumbar Spine in People Without Back Pain. N Engl J Med 1994; 331: 69-116.

McKenzie R, May S, The Lumbar Spine Mechanical Diagnosis & Therapy, vol. 1, 2003

Nikolaos Maniadakis, Alastair Gray The economic burden of back pain in the UK, Pain 84 (2000)

Waddell G, Epidemiology Review, Annex to CSAG Report on Back Pain. HMSO, London

 

Παναγιώτα Ζαμπρά

Φυσικοθεραπευτής

Photo Zougla

 

 

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΖΑΜΠΡΑ

Γεννήθηκα το 1979 στην Αθήνα. Είμαι πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών (Ιταλική Γλώσσα & Φιλολογία) αλλά και του τμήματος Φυσικοθεραπείας του ΑΤΕΙ Αθήνας.

Σήμερα ασχολούμαι με την Φυσικοθεραπεία και είμαι μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών. Παράλληλα με τις σπουδές παρακολούθησα σεμινάρια θεραπευτικού Pilates, το οποίο επίσης εξασκώ επαγγελματικά τα τελευταία πέντε χρόνια, ως έναν επικουρικό τρόπο  αποκατάστασης των μυοσκελετικών προβλημάτων.

Το 2015 ξεκίνησα εξειδίκευση στην Μηχανική Διάγνωση & Θεραπεία (ΜΔΘ - μέθοδος McKenzie), της οποίας έχω ολοκληρώσει όλες τις εκπαιδευτικές σειρές. Παρακολουθώ κατά καιρούς συνέδρια και επιμορφωτικά σεμινάρια που οργανώνει ο Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών ή άλλοι σχετικοί φορείς.

Τέλος συμμετέχω ενεργά στην μεταφραστική ομάδα του περιοδικού που εκδίδεται κάθε τρίμηνο από την Ελληνική Εταιρεία Μηχανικής Διάγνωσης και Θεραπείας.

Προσθήκη σχολίου

Γράψτε ένα σχόλιο


CAPTCHA Image
Reload Image

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Τα καλύτερα της Κατηγορίας!