ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΩΡΑ ΓΙΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

 

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 

 

Το σώμα μας, μας στέλνει συνεχώς μηνύματα. Μαθαίνοντας να συνδέουμε τα συμπτώματα που αποστέλλονται από το σώμα μας με το βαθύ νόημα τους, έχουμε περισσότερες ευκαιρίες να ανακαλύψουν τις αιτίες της δυσφορίας μας.

Ο πονοκέφαλος μοιάζει να μην υποχωρεί, ο πόνος στο στήθος είναι έντονος κι έχουμε την αίσθηση ότι πεθαίνουμε, ότι κάτι σοβαρό μας έχει συμβεί, η καούρα στο στομάχι φεύγει και ξαναέρχεται χωρίς κανένα εμφανή λόγο. Διπλωνόμαστε στα δύο από έναν δυνατό πόνο στην κοιλιά. Η πιο συνηθισμένη αντίδραση σε όλα αυτά είναι να πάρουμε ένα παυσίπονο. Η ανακούφιση όμως που νιώθουμε κρατάει καμία ώρα και μετά όλα ξαναρχίζουν από την αρχή.

Οι ασθενείς που σωματοποιούν μπορεί να κυμαίνονται ανάμεσα σ΄ εκείνους που:

  1. «Ανησυχούν»: δεν έχουν αρρωστήσει, αλλά είναι ευαίσθητοι κι ανησυχούν εντοπίζοντας σωματικές αποδείξεις.
  2. «Σ’ εκείνους που έχουν μια βλάβη ή ασθένεια», και κατακυριεύονται από τα συμπτώματά της.
  3. Σ’ εκείνους με «σωματικές ψευδαισθήσεις», π.χ. ψευδοκύηση.

Τυπικά οι άνθρωποι που σωματοποιούν αρνούνται έντονα οποιαδήποτε σύνδεση με τα  συναισθήματά τους για να περιγράψουν τα προβλήματά τους,

Αρχικά παρουσιάζουν κάποια σωματικά συμπτώματα σε περιόδους άγχους ή κατάθλιψης. Αυτά τα συμπτώματα συνδέονται σ’ ένα φαύλο κύκλο και ο συνδυασμός τους γίνεται πια προβλεπόμενος.

Ο ασθενής ονομάζει το πρόβλημά του ως «ασθένεια», παρά σαν άγχος και μετά γίνεται άρρωστος κάθε φορά που είναι συναισθηματικά αναστατωμένος.

Πολύ συχνά συμβαίνει άνθρωποι που έχουν υποστεί κακοποίηση, ο συνδυασμός σωματικού – συναισθηματικού πόνου να συμβαίνει πολύ νωρίς στη ζωή τους. Οι ίδιες οι οικογένειές τους δεν επέτρεπαν να εκφράσουν  τα συναισθήματά τους , κυρίως τα αρνητικά , ( πρόκειται για αλεξιθυμικές οικογένειες), και ο μόνος τρόπος που μπορούσε κανείς να εκφράσει την δυσφορία του ήταν μέσω του σώματός του.

Σε τέτοιες περιπτώσεις πολλές φορές οι γιατροί καθώς και τα μέλη της οικογένειας μπορεί να ενισχύσουν την σωματική συμπεριφορά.

Ο Minuchin προτείνει ότι τα σωματικά συμπτώματα στα παιδιά είναι τρόποι για να εκφράσουν συναισθηματική αγωνία μέσα στις οικογένειες στις οποίες κάποιος δεν μπορεί ν’ αποκλίνει, να επαναστατήσει, να επικοινωνήσει ανοιχτά.

Ο ίδιος επίσης προτείνει μια διάκριση ανάμεσα σε πρωτοβάθμια ψυχοσωματικά συμπτώματα και δευτεροβάθμια. Στα πρώτα υπάρχει ήδη μια φυσιολογική αλλοίωση ( άσθμα, διαβήτης κ.λπ..) και το ψυχοσωματικό σύμπτωμα δεν εμφανίζεται από συναισθηματικές αιτίες, αλλά επιδεινώνεται από αυτές και γίνεται πιο ανθεκτικό στην ιατρική αντιμετώπισή του και μερικές φορές διατηρείται για χρόνια.

Στα δευτερογενή ψυχοσωματικά συμπτώματα δεν αποδεικνύεται η παρουσία καμιάς προδιαθεσικής φυσιολογικής αλλοίωσης. Το ψυχοσωματικό σύμπτωμα εδώ συνίσταται στο μετασχηματισμό των συναισθηματικών συγκρούσεων σε σωματικά συμπτώματα. Μερικές φορές αυτά τα συμπτώματα μπορεί να παγιωθούν σε μια σοβαρή ασθένεια όπως η νευρική ανορεξία.

Με βάση αυτό το σκεπτικό ο Waring (1983) προτείνει την έννοια του ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΟΥ ΓΑΜΟΥ, λέγοντας ότι τα σωματικά συμπτώματα αποτελούν ένα μέσο έκφρασης συναισθηματικής αγωνίας μέσα στις συζυγικές σχέσεις που χαρακτηρίζονται από εμπλοκή, αυστηρότητα και αποφευκτική επικοινωνία.

Σε τέτοιους γάμους οι αλλαγές ρόλων, η απόσταση και τα αρνητικά συναισθήματα, δεν είναι ανεκτά και τα σωματικά συμπτώματα λειτουργούν για να εκφράσουν την αγωνία, χωρίς να διαταράσσουν την βασική δομή του γάμου.

Μια μελέτη (Sayre’s 2002) έδειξε ότι οι ασθενείς που σωματοποιούν ήταν περισσότερο αποφευκτικοί στην διαπροσωπική τους επικοινωνία απ’ ότι οι χρόνιοι ασθενείς που δεν σωματοποιούν. Οι σύζυγοι των ασθενών που εκφράζουν ψυχοσωματικά συμπτώματα βρέθηκε ότι ήταν πιο αυστηροί και εμπλεκόμενοι απ΄ ότι οι σύζυγοι των χρόνια ασθενών που δεν σωματοποιούσαν ή εκείνων που ήταν υγιείς.

Επιπλέον τα ζευγάρια που  κάποιο μέλος του εκδήλωνε  σωματοποίηση δεν χαρακτηρίζονταν μόνο από αποφυγή, αυστηρότητα και εμπλοκή αλλά ακόμη και από ένα υψηλό βαθμό πόλωσης γύρω από αυτούς τους παράγοντες.

Η φτωχή διαπροσωπική επικοινωνία των ανθρώπων που σωματοποιούν διευκολύνει μια έμμεση συμβολική επικοινωνία των συναισθηματικών όψεων της σχέσης, την οποία και οι δύο σύντροφοι βρίσκουν ασφαλέστερη ή λιγότερο απειλητική απ’ ότι η άμεση λεκτική επικοινωνία.

Ο γαλουχιστικός ρόλος του συντρόφου που δεν έχει το σύμπτωμα, του προσφέρει μια μη ρεαλιστική αίσθηση δύναμης ως φροντιστή μέσα σε μια σχέση, αλλά το κάνει αυτό με κόστος την υγεία του συντρόφου.

Ένας σχετικός χορός γύρω από τα συμπτώματα του συντρόφου δημιουργεί εξίσου μια μη ρεαλιστική θέση δύναμης για τον ασθενή, λαμβάνοντας υπόψη ότι με το να εστιάζονται στο σωματικό σύμπτωμα η δυάδα , αποσπάται από το να προσέξει το δυσλειτουργικό σχήμα αλληλεπίδρασης μεταξύ τους.

Συχνά πρόκειται για οικογένειες ιδιαίτερα συγκρουσιακές, απορριπτικές ή εκρηκτικές. Στα πλαίσια μιας τέτοιας οικογένειας το παιδί βιώνει απόρριψη και παραμέληση. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει θυμό και απογοήτευση όταν η οικογένεια δεν λειτουργεί ως καταφύγιο. Συχνά εμφανίζεται και μια τάση “φυγής” από την οικογένεια, εκδηλώνοντας μια πρώιμη “ψευδοανεξαρτησία” που δεν επιτρέπει μια ισορροπημένη διαφοροποίηση – ενσωμάτωση. Σε τελική ανάλυση τα παιδιά που βιώνουν απόρριψη, μπορεί πολύ εύκολα να χάσουν την αυτοεκτίμησή τους και να εκδηλώσουν επιθυμίες και συμπεριφορές αυτοκαταστροφικές.

Όπως βλέπουμε οι διάφορες τυπολογίες των οικογενειών μπορεί να διαφέρουν η μία από την άλλη. Η ψυχοσωματική οικογένεια, όπως αυτή έχει περιγραφεί από διάφορους μελετητές, έχει “μπει στο μικροσκόπιο” μετά την έναρξη των. συμπτωμάτων. Αυτό μας εμποδίζει να συμπεράνουμε ότι το συγκεκριμένο είδος οικογένειας παράγει το σύμπτωμα. Το μόνο που μπορούμε να παρατηρήσουμε είναι ότι αυτό είναι ο τρόπος που αντιδρά η ίδια.

Σύμφωνα λοιπόν με την οικογενειακή- συστημική οπτική, στην θεραπεία, χρησιμοποιείται η γλώσσα του σώματος ως μέσο για την θεραπεία διαταραχών που έχουν επιλέξει σωματικά συμπτώματα, για να εκφράσουν με τον τρόπο αυτό, ψυχικές διαταραχές και δυσκολίες στις σχέσεις και διερευνώνται οι οικογενειακοί “μύθοι” και τα “φαντάσματα”, που με την ακαμψία τους, φαίνεται να μπλοκάρουν την προσωπική και οικογενειακή εξέλιξη.

 

Αξιωτίδου Αιμιλία

Οικογενειακή Σύμβουλος

Ψυχοπαιδαγωγός, Επιστημονικός Συνεργάτης Α.Π.Θ. ΑΧΕΠΑ

photo rodosreport

 

 

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

ΑΙΜΙΛΙΑ ΑΞΙΩΤΙΔΟΥ

H Αιμιλία Αξιωτίδου είναι Ψυχοπαιδαγωγός – Οικογενειακή-Συστημική Σύμβουλος Επίσης εργάζεται ιδιωτικά δουλεύοντας με άτομα, οικογένειες , ζευγάρια, παιδιά, εφήβους, ομάδες, και συνεργάζεται με σχολεία και άλλους φορείς.

Η κ. Αξιωτίδου συμμετέχει ως εξωτερικός συνεργάτης στο τακτικό εξωτερικό ιατρείο Παχυσαρκίας- Μεταβολισμού της Α ́ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής του Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ, το μοναδικό ελληνικό εγκεκριμένο κέντρο από το European Association for the Study of Obesity από τον Σεπτέμβριο του 2009 έως και σήμερα. Η συνεργασία με την Αξιωτίδου ξεκίνησε ούσα απόφοιτη του Università degli Studi di Perugia, Facoltà di Magistero, idirizzo Psicosociopedagogico ,καθώς επίσης και από την ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ , και συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Έχει εξειδικευθεί: ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. Είναι έγκριτο μέλος της European Association for Counseling (EAC) και έγριτο μέλος την Ελληνικής Εταιρείας Συμβουλευτικής (ΕΕΣ).

Επίσης έχει μετεκπαιδευτεί στο πρόγραμμα “ Ψυχοπαθολογία και θεραπευτικές προσεγγίσεις της βρεφονηπιακής και εφηβικής ηλικίας “ της Υπηρεσίας Παιδιού και Εφήβου της Γ’ Ψυχιατρικής Κλινικής του Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ σε συνεργασία με τον Επιστημονικό Σύλλογο Μέριμνας Παιδιού και Εφήβου (SY.ME. PE.) και την Ελληνική Εταιρία για την Ψυχική Υγεία Βρεφών (μέλος W.A.I.M.H.).

Συνεχίζει την εκπαίδευσή της στο μοντέλο Emotional Focus Therapy (EFT) by Sue Johnson (ICEEFT).

Παρακολουθεί πλήθος επιμορφώσεων, συνεδρίων και σεμιναρίων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και διοργανώνει διάφορα Workshops.

Επιπλέον συμμετέχει στη συλλογή δεδομένων ερευνητικών πρωτοκόλλων που διεξάγονται στην Α’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινικη και στο εξωτερικό ιατρείο Παχυσαρκίας και Μεταβολισμού του Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ.( παρουσίαση του ιατρείου στο 8ο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Παχυσαρκίας (18-20 Μαρτίου 2010) με τίτλο: “Ο Ρόλος του Βελονισμού Στην Αντιμετώπιση της Νοσογόνου Παχυσαρκίας. Περιγραφή ενδιαφέροντος περιστατικού”, Ν. Κατσίκη, Χ. Δημητρούλα, Β. Τατόλα, Μ. Μπελιβάνη, Ε. Δασκαλοπούλου, Αιμ. Αξιωτίδου, Χρ. Σαββόπουλος, Α. Χατζητόλιος.

Posters:

Abstract: Marital status and educational level in Greek obese and overweight adults

Kourtoglou N.1, Fotiadou E.1, Dimitroula Ch.1, Axiotidou E.1, 1Gounitsioti I.1, Kouniakis Ph.1Bellivani M.1, Grammatikopoulou M.G.2, Savopoulos Ch.1, Hassapidou M.2, Hatzitolios A.1

1Obesity & Metabolism Outpatient Clinic, EASO accredited Collaborating COM , 1st Propedeutic Department of Internal Medicine, AHEPA University Hospital of Thessaloniki, Greece

2Department of Human Nutrition & Dietetics, Alexander Technological Educational Institute of Thessaloniki,Greece

Abstract: Prevalence of depression and associated factors in obese patients

Kouniakis Ph., Gounitsioti I., Fotiadou E., Dimitroula Ch., Axiotidou E., Kourtoglou N., Bellivani M., Savopoulos Ch., Hatzitolios A.

Obesity & Metabolism Outpatient Clinic, EASO accredited Collaborating COM, 1st Propedeutic Department of Internal Medicine, AHEPA University Hospital of Thessaloniki, Greece

Άρθρα: Ο Ρόλος της Οικογένειας στις Διατροφικές Διαταραχές,

PSYCHOLOGICAL-OPINIONS.GR ON MAY 16, 2013 in Άρθρα Ψυχολογίας.

http://psychological-opinions.gr/rolos-oikogeneias-diatrofikes-diatatahes.html

Αξιωτίδου Αιμίλια
Οικογενειακή Σύμβουλος

Ψυχοπαιδαγωγός
Επιστημονικός Συνεργάτης Α.Π.Θ. ΑΧΕΠΑ.

Διεύθυνση: Β. Ηρακλείου 14
Τ.Κ. 54625
Θεσσαλονίκη
Τηλ: 6999521206
email: emilia70@gmail.com
F/B: Emilia Axiotidou
website: Allazw.com

Προσθήκη σχολίου

Γράψτε ένα σχόλιο


CAPTCHA Image
Reload Image

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.