ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΓΙΑΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΠΠΟΥΣ, Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

 

Στις μέρες μας λόγω των δύσκολων συνθηκών ζωής είναι πολύ σύνηθες φαινόμενο η γιαγιά και ο παππούς να ζουν κοντά (στο διπλανό διαμέρισμα ή μονοκατοικία) ή πολλές φορές να συμβιώνουν ακόμη και  στο ίδιο σπίτι με την Ελληνική οικογένεια και να  παρέχουν σημαντική βοήθεια στην ανατροφή των παιδιών.

Οι λόγοι που παρατηρείται το παραπάνω φαινόμενο είναι διάφοροι, όπως οι αυξημένες επαγγελματικές υποχρεώσεις και η καριέρα των γονέων, η ανεργία και οι οικονομικές δυσκολίες που αυτή συνεπάγεται, το διαζύγιο ή ο θάνατος του ενός γονέα κλπ.

Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα τα παιδιά που έχουν συχνή επαφή και καλή σχέση με τις γιαγιάδες και τους παππούδες αποκτούν πιο ξεκάθαρη οικογενειακή ταυτότητα και αντλούν σημαντικές γνώσεις μέσα από την εμπειρία τους (π.χ. μέσα από την αφήγηση ιστοριών και βιωμάτων) που είναι βοηθητικές για τη μετέπειτα εξέλιξή τους.

Οι γιαγιάδες και οι παππούδες από την πλευρά τους αντλούν μεγάλη χαρά και ενέργεια μέσα από τη συναναστροφή και το ατελείωτο παιγνίδι με τα εγγόνια τους και ο χρόνος που περνούν μαζί τους είναι για αυτούς ζωτικής σημασίας, καθώς στο εξελικτικό  στάδιο που βρίσκονται τους βοηθά να νιώθουν ενεργοί και χρήσιμοι και ενισχύει σε σημαντικό βαθμό την αυτοεκτίμησή τους.

Η καθημερινή επαφή των παππούδων με τα εγγόνια και η συμμετοχή τους στο μεγάλωμά τους έχει όπως αναφέρθηκε παραπάνω πολλά πλεονεκτήματα, ωστόσο μπορεί να προκαλέσει και κάποια αρνητικά γεγονότα γιατί εγκυμονεί κάποιους κινδύνους.

Ένας από αυτούς είναι πως οι γονείς λόγω ανασφάλειας που νιώθουν για το πως θα ανταποκριθούν σωστά στον απαιτητικό ρόλο τους και λόγω έλλειψης εμπειρίας στο μεγάλωμα και στη διαπαιδαγώγηση παιδιών, μπορεί να εφησυχάσουν και να αφεθούν ολοκληρωτικά στην καλοπροαίρετη παρέμβαση των παππούδων. Το αποτέλεσμα είναι να ενισχύεται η απειρία αλλά και η ανασφάλεια μιας νέας μητέρας γιατί με αυτό τον τρόπο δε λαμβάνει η ίδια ενεργό δράση και πρωτοβουλίες στην ανατροφή των παιδιών της και διαρκώς φοβάται μήπως κάνει κάτι που δεν πρέπει. Μέσα από τα λάθη όμως οι νέοι γονείς θα μάθουν καλύτερα πως πρέπει να φέρονται, θα αποκτήσουν πείρα και θα λάβουν στη συνέχεια τις σωστές αποφάσεις για το παιδί τους.

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, οι γονείς συνήθως επιστρέφουν πιο δυναμικά στις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις και ασχολούνται με τη σταδιοδρομία και την εξέλιξή τους και επειδή τότε αρχίζουν να αισθάνονται εξουθένωση, πολλές φορές αφήνουν με μεγάλη ανακούφιση πολύ χώρο στη γιαγιά και στον παππού με αποτέλεσμα να αναλαμβάνουν ένα σημαντικό κομμάτι της ανατροφής των παιδιών (πχ. τη μελέτη τους και την προετοιμασία τους για το σχολείο, το καθημερινό διατροφικό τους πρόγραμμα, τη συνοδεία στις εξωσχολικές τους δραστηριότητες, όπως στα φροντιστήρια, γυμναστήριο, κολυμβητήριο κ.ά.).

Πολλές φορές επίσης λόγω της έντονης συμμετοχής και βοήθειάς  τους στο μεγάλωμα των παιδιών, οι γονείς θεωρούν αυτονόητο πως οι παππούδες θα αναλάβουν να προσέχουν και να φροντίσουν τα παιδιά στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου ή των εορτών για να μπορέσουν οι ίδιοι να αποφορτιστούν, να χαλαρώσουν ή να οργανώσουν μια έξοδο με φίλους ή ένα ταξίδι. Αυτό δεν είναι φυσικά αρνητικό, αρκεί να μην αποτελεί τον κανόνα.

Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι πως οι παππούδες σε καμιά περίπτωση δεν αντικαθιστούν τους γονείς όσο σημαντική και εάν είναι η ύπαρξη και η συμμετοχή τους στο μεγάλωμα των παιδιών. Τα παιδιά χρειάζονται να περνούν ποιοτικό χρόνο με τους γονείς τους για να έχουν μια υγιή ψυχική εξέλιξη.

Φυσικά υπάρχουν κάποιες παγίδες και από την πλευρά της γιαγιάς και του παππού και χρειάζεται και εκεί μεγάλη προσοχή. Πολλές φορές οι παππούδες δένονται τόσο πολύ με τα εγγόνια τους που ταυτίζουν τη ζωή τους μαζί τους, με αποτέλεσμα να παραμελούν τα ενδιαφέροντα και τις δραστηριότητές τους και καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν να βιώνουν πολύ έντονα τη μοναξιά.

Επίσης, κάποιες φορές οι παππούδες παρεμβαίνουν καλοπροαίρετα πάντα σε μεγαλύτερο βαθμό από όσο πρέπει και προκαλούν άθελά τους συγκρούσεις είτε ανάμεσα στο ζευγάρι είτε ανάμεσα στα παιδιά και στους γονείς τους. Π.χ. γίνονται σύμμαχοι με τα παιδιά για να μην τα δυσαρεστήσουν σε διάφορα θέματα όπως είναι η διατροφή τους ή οι συνήθειες του ύπνου. Επιτρέπουν συνήθως στα παιδιά να φάνε περισσότερα γλυκά από όσα έχουν ορίσει οι γονείς ή να πάνε πιο αργά για ύπνο παίζοντας ή βλέποντας τηλεόραση κάτι στο οποίο οι γονείς δε συναινούν. Το αποτέλεσμα είναι πως το παιδί αρνείται να συνεργαστεί με τους κανόνες που ορίζουν οι γονείς πάνω στα συγκεκριμένα θέματα και στη συνέχεια οι γονείς έρχονται σε σύγκρουση και με τα παιδιά και με τους παππούδες.

Άλλες φορές οι παππούδες από τη μεγάλη αγάπη που νιώθουν για τα εγγόνια γίνονται υπερπροστατευτικοί με αποτέλεσμα τα παιδιά να παλινδρομούν σε προηγούμενα στάδια και να φέρονται ανώριμα συγκριτικά με τη χρονολογική και νοητική τους ηλικία. Π.χ. ενώ το παιδί είναι ικανό να ντυθεί ή να φάει μόνο του, του φοράνε το μπουφάν του ή το ταϊζουν στο στόμα. Με αυτή τη συμπεριφορά δεν αφήνουν το περιθώριο στο παιδί να αναλάβει πρωτοβουλίες που θα το βοηθήσουν να γίνει πιο ανεξάρτητο και αυτόνομο στην πορεία.

Είναι λογικό πως όσο πιο πολύ εμπλέκονται οι παππούδες στο μεγάλωμα των παιδιών, τόσο πιο πολλές προσδοκίες αποκτούν και εκφράζουν με μεγαλύτερη άνεση την άποψή τους. Από την άλλη οι γονείς αισθάνονται υποχρεωμένοι απέναντί τους και έτσι διαταράσσονται οι ισορροπίες και αυξάνονται οι εντάσεις και οι διαπληκτισμοί.

Είναι σημαντικό το ζευγάρι να ορίσει ξεκάθαρα ποια είναι τα όρια και οι κανόνες στα οποία μπορούν να παρέμβουν οι παππούδες και ποια είναι τα αδιαπραγμάτευτα όρια ανάλογα με τον τρόπο που επιθυμούν να ανατραφεί το παιδί τους.

Οι νέοι γονείς μπορούν να λάβουν πολύτιμη εμπειρία μέσα από την επαφή και τη συνεργασία με τη γιαγιά και τον παππού και  έχουν τη δυνατότητα και την ευκαιρία να γίνουν πιο ώριμοι και πιο έμπειροι για να οπλιστούν με υπομονή και να ανταποκριθούν σωστά στο δύσκολο έργο τους. Σε κάθε περίπτωση τα εμπόδια υπάρχουν για να ξεπερνιούνται, οπότε με ισχυρή θέληση, διάλογο, σεβασμό και κατανόηση μπορούν να μπουν τα θεμέλια και με τον καιρό να χτιστεί μια σχέση μοναδική ανάμεσα σε γονείς-παιδιά-παππούδες και ο καθένας να λάβει πολλά θετικά στοιχεία από αυτή την αλληλεπίδραση.

 

Μαρίνα Κόντζηλα

Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Εκπαιδεύτρια Ομάδων Γονέων

www.marpsychology.gr

 

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

Μαρίνα Κόντζηλα

Η Μαρίνα Κόντζηλα είναι Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Εκπαιδεύτρια Ομάδων Γονέων. Είναι κάτοχος πτυχίου Ψυχολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών απο το 2002, διαθέτει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος Ψυχολόγου και έχει ειδικευτεί στον τομέα της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας. Έχει λάβει επίσης εκπαίδευση στη συστημική ψυχοθεραπεία και έχει ολοκληρώσει το πρόγραμμα για εκπαιδευτές-συντονιστές Σχολών Γονέων του Πανελλήνιου Ψυχολογικού Συνδέσμου Γονέων. Έχει λάβει ειδική εκπαίδευση στον τομέα της πρόληψης και θεραπευτικής αντιμετώπισης του εθισμού από το διαδίκτυο.

Στο παρελθόν έχει εργαστεί σε ψυχιατρικές δομές για ενήλικες, σε ιδιωτικά θεραπευτικά κέντρα αποκατάστασης μαθησιακών δυσκολιών, στο Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων στο πλαίσιο του προγράμματος "Σχολές Γονέων", σε ιδιωτικά σχολεία, στον Ο.Α.Ε.Δ και στο Κέντρο Παιδοψυχικής Υγιεινής του ΙΚΑ.

Αρθρογραφεί στην ιστοσελίδα myhalandri.gr , στον εκπαιδευτικό ιστότοπο schooltime.gr και στο περιοδικό Υγείας Δρόμοι. Επίσης πραγματοποιεί συχνά επιστημονικές ομιλίες σε σχολεία, συλλόγους, δήμους και παιδικούς σταθμούς.

Γεννήθηκε και κατοικεί στο Χαλάνδρι και το ιδιωτικό της γραφείο βρίσκεται στην οδό Φαρσάλων 10 (δίπλα στο μετρό Χαλανδρίου). Αναλαμβάνει ατομική και ομαδική ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική υποστήριξη ζεύγους, επαγγελματικό προσανατολισμό εφήβων, διαγνωστική αξιολόγηση μαθησιακών δυσκολιών, συμβουλευτική γονέων, θεραπευτική αντιμετώπιση από ουσίες, αλκοόλ, τζόγο και διαδίκτυο, θεραπεία σεξουαλικών διαταραχών, θεραπευτική αντιμετώπιση για κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές, υποστήριξη κακοποιημένων γυναικών, υποστήριξη ατόμων με αναπηρία.

Υλοποιεί επίσης ομάδες αυτογνωσίας, ομάδες για εποπτεία εκπαιδευτικών, ομάδες για νέους γονείς, ομάδες για εγκύους.

Κάνει επίσης διαδικτυακές συνεδρίες για άτομα που μένουν σε απομακρυσμένες περιοχές μέσω skype.

Προσθήκη σχολίου

Γράψτε ένα σχόλιο


CAPTCHA Image
Reload Image

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.