ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ, ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Στο ερώτημα τι ακριβώς είναι οι διατροφικές διαταραχές μπορούμε να δώσουμε τον ακόλουθο ορισμό: είναι η διαταραγμένη πρόσληψη τροφής, η οποία είναι αποτέλεσμα της διαταραγμένης ψυχικής κατάστασης του ατόμου που την εμφανίζει.

Μια διατροφική διαταραχή (οι πιο συνηθισμένες είναι η ψυχογενής βουλιμία, η νευρωσική ανορεξία και η παχυσαρκία) στην πραγματικότητα μεταφράζεται ως το σύμπτωμα κάποιων βαθύτερων εσωτερικών προβλημάτων που πιθανόν αντιμετωπίζει ένα άτομο και έχει αντίκτυπο σε όλες τις πτυχές της ζωής του. Παρακάτω αναλύονται οι ψυχολογικοί παράγοντες που οδηγούν στην εκδήλωση μιας τέτοιας συμπεριφοράς.

Το άτομο που εμφανίζει κάποια διατροφική διαταραχή νιώθει να καταπιέζεται από αρνητικά συναισθήματα τα οποία αντιλαμβάνεται ως πιθανό κίνδυνο για τη ζωή του. Τα κυρίαρχα συναισθήματα είναι ο θυμός, η ενοχή, η μοναξιά, ο φόβος, το άγχος, η ματαίωση, η απογοήτευση. Εξαιτίας των παραπάνω συναισθημάτων  υιοθετεί  κάποια διατροφική διαταραχή η οποία στα μάτια του ατόμου εμφανίζεται ως ένας εύκολος και αποτελεσματικός τρόπος να διαχειριστεί ή και να απαλλαγεί από αυτά τα αρνητικά και ασφυκτικά συναισθήματα.

Με την πάροδο του χρόνου, η διαταραγμένη διατροφική συμπεριφορά γίνεται πιο αναγκαία και παγιώνεται διότι στρέφει την προσοχή του ατόμου από αυτό που “νιώθει” σε αυτό που “τρώει”. Το φαγητό λειτουργεί δηλαδή ως το μέσο χάρη στο οποίο το άτομο έχει τη δυνατότητα να αποφύγει τα δυσάρεστα συναισθήματα τα οποία βιώνει για πολλά χρόνια αλλά αρνείται την ύπαρξή τους και τα προσπερνά.

Οι περισσότεροι λοιπόν άνθρωποι που εκδηλώνουν διαταραχές ελέγχου πρόσληψης τροφής (πάνω από 70% σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα) καταφεύγουν στο φαγητό για να εκτονώσουν μια ψυχική ένταση και τα αρνητικά συναισθήματα που είναι υπαρκτά αλλά περνούν απαρατήρητα.

Το οικογενειακό περιβάλλον του ατόμου που πάσχει από κάποια διατροφική διαταραχή είναι σημαντικό να αντιληφθεί έγκαιρα τη σοβαρότητα της κατάστασης, να είναι υποστηρικτικό και να μη διστάσει να ζητήσει βοήθεια από ειδικό το συντομότερο. Θα πρέπει επίσης να αποφεύγει να ασκεί κριτική και πίεση στο πάσχων άτομο και να χρησιμοποιεί φράσεις και χαρακτηριστικά με αρνητική φόρτιση και περιεχόμενο, π.χ. “κοίτα πως κατάντησες, σαν σκελετός έγινες”, “είσαι κοκαλιάρης”, “είσαι χτικιάρης” “δε βλέπεσαι”, “είσαι σαν σκιάχτρο”, “πάχυνες τόσο που δε χωράς να περάσεις από την πόρτα”, “ντρέπομαι να σε κυκλοφορήσω”, “απορώ τι τρως και δεν παχαίνεις”, “φάε επιτέλους σαν φυσιολογικό άτομο”, “απορώ γιατί δεν κάνεις λίγη δίαιτα”, “θα σπάσει η ζυγαριά όταν ανέβεις”, “δε ντρέπεσαι όταν αντικρίζεις τον εαυτό σου στον καθρέφτη” και άλλες παρόμοιες εκφράσεις.

Τέτοιου είδους συμπεριφορές φέρνουν τα αντίθετα αποτελέσματα, καθώς μειώνουν ακόμη περισσότερο την ήδη χαμηλή αυτοεκτίμηση του ατόμου με διατροφική διαταραχή, το οποίο στη συνέχεια τιμωρεί με πιο αυστηρό τρόπο τον εαυτό του.

Όταν το άτομο που αντιμετωπίζει κάποια ψυχογενή διαταραχή διατροφής νιώσει έτοιμο να ζητήσει ψυχοθεραπευτική βοήθεια, μπορεί να ωφεληθεί πάρα πολύ. Σειρά ερευνών καταδεικνύουν πως η βουλιμία, η νευρωσική ανορεξία και η παχυσαρκία μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά με διάφορες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις και μάλιστα με σημαντικά μικρό κίνδυνο υποτροπών στο μέλλον.

Μέσα από την ατομική ψυχοθεραπεία με ψυχολόγο-ψυχοθεραπευτή αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά οι βασικές αιτίες των διατροφικών διαταραχών, όπως είναι η χαμηλή αυτοπεποίθηση του ατόμου, η δυσκολία στις διαπροσωπικές του σχέσεις, η επίλυση των έντονων εσωτερικών και οικογενειακών συγκρούσεων, οι φοβίες, το άγχος κ.ά.

Η θεραπεία μπορεί να είναι μακροχρόνια και επίμονη και κάποια άτομα τείνουν να τη διακόπτουν πρόωρα. Σε κάθε περίπτωση, η οικοδόμηση μιας σχέσης ενσυναίσθησης, κατανόησης, σεβασμού και εμπιστοσύνης μεταξύ θεραπευτή-θεραπευόμενου είναι το βασικό συστατικό για την επιτυχή έκβαση οποιουδήποτε ψυχοθεραπευτικού προγράμματος.

 

Μαρίνα Κόντζηλα

Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Εκπαιδεύτρια Ομάδων Γονέων

www.marpsychology.gr

 

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

Μαρίνα Κόντζηλα

Η Μαρίνα Κόντζηλα είναι Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Εκπαιδεύτρια Ομάδων Γονέων. Είναι κάτοχος πτυχίου Ψυχολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών απο το 2002, διαθέτει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος Ψυχολόγου και έχει ειδικευτεί στον τομέα της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας. Έχει λάβει επίσης εκπαίδευση στη συστημική ψυχοθεραπεία και έχει ολοκληρώσει το πρόγραμμα για εκπαιδευτές-συντονιστές Σχολών Γονέων του Πανελλήνιου Ψυχολογικού Συνδέσμου Γονέων. Έχει λάβει ειδική εκπαίδευση στον τομέα της πρόληψης και θεραπευτικής αντιμετώπισης του εθισμού από το διαδίκτυο.

Στο παρελθόν έχει εργαστεί σε ψυχιατρικές δομές για ενήλικες, σε ιδιωτικά θεραπευτικά κέντρα αποκατάστασης μαθησιακών δυσκολιών, στο Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων στο πλαίσιο του προγράμματος "Σχολές Γονέων", σε ιδιωτικά σχολεία, στον Ο.Α.Ε.Δ και στο Κέντρο Παιδοψυχικής Υγιεινής του ΙΚΑ.

Αρθρογραφεί στην ιστοσελίδα myhalandri.gr , στον εκπαιδευτικό ιστότοπο schooltime.gr και στο περιοδικό Υγείας Δρόμοι. Επίσης πραγματοποιεί συχνά επιστημονικές ομιλίες σε σχολεία, συλλόγους, δήμους και παιδικούς σταθμούς.

Γεννήθηκε και κατοικεί στο Χαλάνδρι και το ιδιωτικό της γραφείο βρίσκεται στην οδό Φαρσάλων 10 (δίπλα στο μετρό Χαλανδρίου). Αναλαμβάνει ατομική και ομαδική ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική υποστήριξη ζεύγους, επαγγελματικό προσανατολισμό εφήβων, διαγνωστική αξιολόγηση μαθησιακών δυσκολιών, συμβουλευτική γονέων, θεραπευτική αντιμετώπιση από ουσίες, αλκοόλ, τζόγο και διαδίκτυο, θεραπεία σεξουαλικών διαταραχών, θεραπευτική αντιμετώπιση για κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές, υποστήριξη κακοποιημένων γυναικών, υποστήριξη ατόμων με αναπηρία.

Υλοποιεί επίσης ομάδες αυτογνωσίας, ομάδες για εποπτεία εκπαιδευτικών, ομάδες για νέους γονείς, ομάδες για εγκύους.

Κάνει επίσης διαδικτυακές συνεδρίες για άτομα που μένουν σε απομακρυσμένες περιοχές μέσω skype.

Προσθήκη σχολίου

Γράψτε ένα σχόλιο


CAPTCHA Image
Reload Image

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.