ΒΟΤΑΝΑ

Κενταύριο, ο κυανός, για καλύτερη διανοητική λειτουργία

H  λατινική ονομασία του βοτάνου είναι “CENTAUREA cyanus” L.  (Κενταύριο ο κυανός). Ανήκει στην οικογένεια των συνθέτων, η οποία περιλαμβάνει 500 περίπου είδη Κενταύριας σε όλο τον κόσμο με γνωστότερο όλων το Κενταύριο ο κυανός. Στη χώρα μας αναφέρονται περισσότερα από 70 είδη του φυτού. Φύεται σ’ όλη την Ευρώπη. Τα άνθη του κέντρου είναι ερμαφρόδιτα και γονιμοποιούνται από τις μέλισσες, μύγες, λεπιδόπτερα και άλλα έντομα. Τα άνθη χρησιμοποιούνται συχνά σαν προσθετικό αφεψημάτων, στα οποία δίνουν ευχάριστη όψη. Οι νεαροί βλαστοί του φυτού είναι βρώσιμοι. Τα άνθη μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε σαλάτες ωμά ή μαγειρεμένα. Η μπλε χρωστική ουσία που λαμβάνεται από τα άνθη χρησιμοποιείται για τον χρωματισμό ζάχαρης και γλυκισμάτων.

Είναι βότανο γνωστό από την αρχαιότητα. Το αποκαλούσαν “κυανός”. Βέβαια, και η ονομασία Κενταύριο έχει τις ρίζες της στην ελληνική μυθολογία. Σύμφωνα μ’ αυτή το βότανο πήρε το όνομά του από τον σοφό Κένταυρο Χείρωνα, δάσκαλο του Ασκληπιού, του Αχιλλέα, του Ιάσωνα και του Απόλλωνα. Στην τιτανομαχία ο Χείρωνας αν και αγωνιζόταν μαζί με τον Ηρακλή, τραυματίστηκε κατά λάθος από το βέλος του το οποίο ήταν ποτισμένο με το δηλητήριο της Λερναίας Υδρας. Ο Χείρωνας γιάτρεψε την πληγή του χρησιμοποιώντας το συγκεκριμένο βότανο.

Στα μέσα του 16ου αιώνα διάφοροι βοτανολόγοι, όπως ο Τζον Γκέραρντ και ο Νίκολας Κούλπεπερ, συμπεριέλαβαν το Κενταύριο ο κυανός στον κατάλογο των θεραπευτικών βοτάνων. Ο Κούλπεπερ αναφέρει ότι τα ξερά φύλλα του φυτού μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν ίαμα κατά του δηλητήριου του σκορπιού αν αναμειχθούν σε νερό μαζί με Πεντάνευρο ή Σύμφυτο.

Σύμφωνα με τον Μ. Grieve το βότανο εκτός από τις τονωτικές και διεγερτικές ιδιότητες δρα και ως εμμηναγωγό με δράση όμοια με αυτή του Κνίκου (Αγιάγκαθο). Το συνιστούσε ακόμη για το πλύσιμο των ματιών και ως στυπτικό στοματικό διάλυμα.

Στη λαϊκή ιατρική χρησιμοποιούσαν το Κενταύριο σαν κολλύριο ή καταπλάσματα για θεραπεία των παθήσεων των ματιών. Δεν είναι βέβαια τυχαίο το γεγονός ότι η Γαλλική Ιατρική Ακαδημία σύστηνε το Κενταύριο ο κυανός, σαν κύριο δυναμωτικό και αντιφλεγμονώδες μέσο για τα μάτια.

Βέβαια η παράδοση αναφέρει ότι το βότανο δρα αποτελεσματικότερα για τα μπλε μάτια. Για τις φλεγμονές των καστανών οφθαλμών χρησιμοποιούσαν το Πλαντάγκο. Τους σπόρους του φυτού τους χρησιμοποιούσαν ως ήπιο καθαρτικό για τα παιδιά. Το αφέψημα των φύλλων το χρησιμοποιούσαν ενάντια στους ρευματισμούς.

Το Κενταύριο ο κυανός είναι μαλακτικό των εντέρων, καθαρτικό και διουρητικό.  Ξεκουράζει τα μάτια και θεραπεύει τα κόκκινα βλέφαρα (χρησιμοποιούμε το έγχυμα των ανθέων) τα οποία πλένουμε πρωί και βράδυ.

Το βότανο συντελεί ακόμη στη ρύθμιση της λειτουργίας των αδένων βελτιώνοντας την λειτουργία τους.

Βοηθά στη ρύθμιση του κανονικού βάρους του σώματος. Συντελεί στην καλύτερη διανοητική λειτουργία. Συνίσταται κατά της υδρωπικίας.

Το έγχυμα και το αλκολάτ των πετάλων χρησιμοποιείται σε φλεγμονές και χρόνιες ασθένειες των νεφρών, ουρήθρας και ουροφόρων οδών, κατακράτηση ούρων και οιδήματα, χωρίς να ερεθίζουν και χωρίς καμία παρενέργεια. Το έγχυμα των ανθέων αυξάνει τη διούρηση και την έκκριση της χολής και χρησιμοποιείται και στις ασθένειες του ήπατος  και χοληφόρων οδών.

Τα φύλλα όταν βραστούν με μπύρα κάνουν ένα ποτό ορεκτικό και τονωτικό του στομάχου.

Το έγχυμα των ανθέων είναι άριστο κολλύριο το οποίο συνίσταται για τον πονόματο, οφθαλμίες γενικώς, ρευματισμούς, νεφρόπονους, κολπικούς, αρθρίτιδα και λιθίαση. Ακόμη βοηθά σε έλκη του στόματος, μικρές πληγές, έκζεμα και φαγούρα του δέρματος, καλόγερους και μυρμηγκιές.

Παρασκευάζεται ως έγχυμα. Ρίχνουμε ένα κουτάλι του φαγητού με αποξηραμένα άνθη σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό και το αφήνουμε σκεπασμένο για 15 λεπτά. Σουρώνουμε και πίνουμε μισό ποτήρι τρεις φορές την ημέρα πριν το φαγητό. Για εξωτερική χρήση, για κομπρέσες και πλύσεις των ματιών αυξάνουμε την δοσολογία. Χρησιμοποιούμε 4 με 5 κουτάλια του φαγητού σε 2 φλιτζάνια βραστό νερό και αφού το υγρό κρυώσει, το στραγγίζουμε και το χρησιμοποιούμε σαν κολλύριο ή για κομπρέσες ή πλύσεις. Πρέπει να αποφεύγονται οι μεγάλες δόσεις , γιατί προκαλούν στομαχόπονους, εμετούς και διάρροια

ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Το όνομα του γένους Κενταύριο προέρχεται από το ελληνικό κένταυρος, αναφορά στον Kένταυρο Χείρωνα που κατά την μυθολογία δίδαξε στους ανθρώπους τη θεραπευτική δύναμη των βοτάνων.

Οι μύθοι θέλουν τον Χείρωνα να είναι το παιδί του Τιτάνα Κρόνου και της Ωκεανίδας Φιλύρας – η τελευταία ήταν θεότητα των αρωμάτων, της θεραπείας, της γραφής και της ομορφιάς. Όταν η Τιτανίδα Ρέα, η νόμιμη σύζυγος του Κρόνου, πιάνει επ’ αυτοφώρω το παράνομο ζευγάρι, ο Κρόνος μεταμορφώνεται σε άλογο, ενώ η Φιλύρα καταφεύγει στο Πήλιο και γεννά τον Χείρωνα που είναι μισός άνθρωπος και μισός άλογο – φαίνεται λόγω της «αγχώδους» μεταμόρφωσης του πατέρα του. Η ίδια η Φιλύρα θα μεταμορφωθεί λίγο αργότερα στο ομώνυμο δέντρο, τη φιλύρα – το γένος Tilia-, ίσως από ντροπή, μην αντέχοντας να αντικρίζει το τερατόμορφο παιδί της.

Ο Χείρωνας ήταν αθάνατος και είχε κληρονομήσει από τη μητέρα του μια εξωραϊσμένη και ευγενική φύση, σε αντιδιαστολή με τους περισσότερους άλλους κενταύρους (διαφορετικής γενεαλογίας) που χαρακτηρίζονται από τα βίαια πάθη τους και τα αχαλιναγώγητα ζωώδη ένστικτά τους. Χρησιμοποιεί τα βότανα που φυτρώνουν στις πλαγιές του Πηλίου και παρασκευάζει φάρμακα με τα οποία θεραπεύει τα άρρωστα ζώα. Εξαιτίας των γνώσεων και του πράου χαρακτήρα του, άνθρωποι και Θεοί του εμπιστεύονται τη διαπαιδαγώγηση των διάσημων παιδιών τους. Έτσι, ήρωες όπως ο Αχιλλέας και ο Ιάσωνας εκπαιδεύονται πλάι στον σοφό κένταυρο και μαθαίνουν κυνήγι, μουσική και τη στρατιωτική τέχνη, ενώ ο ίδιος ο γιος του Απόλλωνα Ασκληπιός μυείται στην ιατρική τέχνη με τον Χείρωνα.

Πλούσια σε συμβολισμούς, η επίγεια μυθική ζωή του Χείρωνα τελειώνει όταν εκείνος θα παραχωρήσει την αθανασία του στον Προμηθέα. Προηγουμένως, ο Ηρακλής στη διένεξη με τους κενταύρους της Φολόης τον είχε κατά λάθος πληγώσει με δηλητηριασμένο βέλος, ποτισμένο στο αίμα της Λερναίας Ύδρας. Ο Χείρωνας, αν και τόσο ικανός θεραπευτής, δεν θα καταφέρει να θεραπεύσει τον εαυτό του και θα προτιμήσει να χαρίσει την αθανασία παρά να υποφέρει την αιώνια πληγή του. Στη συνέχεια μεταφέρεται τιμητικά στο στερέωμα σχηματίζοντας τον αστερισμό του Κενταύρου.

ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ, ΕΧΟΥΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ, ΔΕΝ ΥΠΟΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΜΕ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΤΟΥ ΓΙΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΑΣΤΟΤΕ ΙΔΙΟΤΗΤΑΣ

Επιμέλεια

 

Χρίστος Καψάλης
Συλλέκτης Βοτάνων-Ερευνητής

 

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΑΨΑΛΗΣ

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 άρχισε να ασχολείται με την συλλογή βοτάνων από πολλές περιοχές της Ελλάδος. Με πολύ κόπο και ατέλειωτες ώρες μελέτησε την βοτανική των αρχαίων Ελλήνων, μελετώντας τον Διοσκουρίδη, την φυσική ιστορία του Πλίνιου, τον Παράκελσο, κείμενα του Γαληνού, Ελληνικά και ξένα βιβλία φυτολογίας, βοτανολογίας, βοτανοθεραπείας.

Παρακολούθησε σεμινάρια στο School of Natural Health Sciences, Γεμμοθεραπεία και συνδυασμούς γεμμοθεραπευτικών σκευασμάτων και βαμμάτων.

Η προσωπική του συλλογή περιλαμβάνει εκατοντάδες βότανα και βάμματα της Ελληνικής φύσης, η οποία θα παρουσιαστεί πλήρης, πολύ σύντομα από το lifehub.gr, καθώς και στο υπό έκδοση βιβλίο ‘’Η θεραπευτική δύναμη των βοτάνων, δένδρων και φυτών“.

xristkaps@gmail.com Τηλ.επικοινωνίας 6970502611

Προσθήκη σχολίου

Γράψτε ένα σχόλιο


CAPTCHA Image
Reload Image

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.