ΒΟΤΑΝΑ

Η Μουριά και τα οφέλη της

 

Η Μουριά ή Μορέα (Morus) ή σκαμνιά

Η Μουριά διακρίνεται σε 2 κυρίως είδη, τη Μαύρη (Morus nigra) και τη Λευκή (Morus alba), με την πρώτη να καλλιεργείται κυρίως για τους καρπούς της και τη δεύτερη για την παραγωγή μεταξιού.

Τιμήθηκε ως δέντρο ιερό από πολλούς αρχαίους πολιτισμούς μεταξύ αυτών την Κίνα αλλά και την Αρχαία Ελλάδα όπου η μουριά είχε αφιερωθεί στην Αθηνά και τον Ερμή. Ο ρωμαϊκός μύθος θέλει τη λευκή μουριά να βάφει τα μούρα της με το αίμα του Πυράμου και της Θρίσβης που θυσιάστηκαν για τον έρωτά τους κάτω από τη σκιά της, και να μετατρέπεται σε Μορέα Μέλαινα, γνωστή για τους βαθυκόκκινους και μαύρους καρπούς της.

Ως γενέτειρά της αναφέρεται η Κίνα και η ανατολική Ασία, ωστόσο διαδόθηκε στον υπόλοιπο κόσμο από τόσο νωρίς ακόμα, ώστε η Μουριά και δη η Μαύρη Μουριά (Μορέα η Μέλαινα), να αποτελεί σήμερα από τα πιο διαδεδομένα μέλη της χλωρίδας σε Ευρώπη, Αμερική και Αφρική.

Ο Θεόφραστος την αναφέρει ως Συκάμινο, από όπου προέκυψε με τον καιρό και η ονομασία σκαμνιά – ενώ ο Διοσκουρίδης ως Μορέα, λέγεται δε ότι η σημερινή Πελοπόννησος ονομάστηκε Μοριάς λόγω της αφθονίας του δέντρου εκεί.

Ως θεραπευτικό βότανο (medicinal plant), η βοτανολογία χρησιμοποιεί όλα τα μέρη της μουριάς με τα φύλλα της να πρωταγωνιστούν σήμερα για τις σπάνιες αντιδιαβητικές τους ιδιότητες. Η ιδιότητα αυτή επιβεβαιώθηκε σε πρόσφατες ερευνητικές μελέτες όπου το εκχύλισμα των φύλλων βρέθηκε να παρεμποδίζει τη δράση εντερικών ενζύμων που μεταβολίζουν τα σάκχαρα και να συμβάλλει, κατ’ αυτόν τον τρόπο, στη διατήρηση χαμηλών επιπέδων γλυκόζης. Στη Δυτική Ευρώπη και τα Βαλκάνια συνηθίζουν το ράντισμα του φαγητού με θρυμματισμένα φύλλα μουριάς για τη μείωση του μεταγευματικού τους σακχάρου. Πρόσφατα βρέθηκε ότι τα φύλλα μουριάς μπορούν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση προβλημάτων βρογχίτιδας.

Παρασκευή και δοσολογία

Εκτός τα μαύρα τα άλλα μέρη παρασκευάζονται ως αφέψημα. Το αφέψημα του φλοιού βράζουμε μία κουταλιά του φαγητού από θρύμματα της ρίζας, σε 1,5 φλιτζάνι νερό για 1 λεπτό. Σβήνουμε τη φωτιά και το αφήνουμε σκεπασμένο για 1-2 ώρες. Σουρώνουμε και πίνουμε ένα μικρό ποτήρι του κρασιού 3 φορές την ημέρα πριν το φαγητό.

Η παραδοσιακή ιατρική χρησιμοποίησε εντατικότατα τα φύλλα της μουριάς από το 16ο αιώνα, σε μορφή εγχύματος ή αφεψήματος για πάρα πολλές παθήσεις. Αναφέρεται η χρήση του ως αντίδοτο για το δηλητήριο των φιδιών και του ακόνιτου, και σε μορφή καταπλάσματος με ελαιόλαδο για τη θεραπεία πληγών από εγκαύματα. Έγχυμα από φύλλα μουριάς κατεβάζει τη θερμοκρασία του σώματος (αντιπυρετικό και εφιδρωτικό), καθαρίζει το ήπαρ απομακρύνοντας το αίσθημα καύσου στην περιοχή (ηπαταγωγό), ενώ γαργάρες με διάλυμα σε πιο συμπυκνωμένη μορφή απαλύνουν τον πονόδοντο (αναλγητικό).

Είναι επίσης αντιβακτηριακό και αποχρεμπτικό και ως τέτοιο είναι κατάλληλο και για τον πονόλαιμο, το βήχα, τις μολύνσεις των ματιών, το συνάχι και τη γρίπη. Αναφέρονται επίσης χρήσεις κατά της αιμορραγίας των ούλων και της μύτης. Αφέψημα των φύλλων μαζί με καρπούς συστήνεται επίσης για τη μείωση και σταθεροποίηση της αρτηριακής πίεσης μια και είναι μεγάλη η σύστασή τους σε κάλιο (αντιυπερτασική δράση). Επίσης στο βότανο αυτό αποδίδονται και αντιδιαρροϊκές ιδιότητες μια και δρα στυπτικά στο γαστερεντερικό σωλήνα.

Όσον αφορά την καλλυντική χρήση τους, έγχυμα από φύλλα μουριάς, αμπελιού και συκιάς εφάρμοζαν για να μαυρίσουν το τριχωτό της κεφαλής, ενώ ειδικό εκχύλισμα αυτών παρασκευάζεται και χρησιμοποιείται ακόμα στην κοσμητολογία για την αντιμετώπιση των πανάδων και άλλων δερματικών αλλοιώσεων.

Σημείωση: Η ως άνω παρουσίαση του φυτού, σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί συνταγή. Η συμβουλή ειδικού κρίνεται απαραίτητη πριν από την χρήση του φυτού.

 

Χρίστος Καψάλης
Συλλέκτης βοτάνων – Ερευνητής

 

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΑΨΑΛΗΣ

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 άρχισε να ασχολείται με την συλλογή βοτάνων από πολλές περιοχές της Ελλάδος. Με πολύ κόπο και ατέλειωτες ώρες μελέτησε την βοτανική των αρχαίων Ελλήνων, μελετώντας τον Διοσκουρίδη, την φυσική ιστορία του Πλίνιου, τον Παράκελσο, κείμενα του Γαληνού, Ελληνικά και ξένα βιβλία φυτολογίας, βοτανολογίας, βοτανοθεραπείας.

Παρακολούθησε σεμινάρια στο School of Natural Health Sciences, Γεμμοθεραπεία και συνδυασμούς γεμμοθεραπευτικών σκευασμάτων και βαμμάτων.

Η προσωπική του συλλογή περιλαμβάνει εκατοντάδες βότανα και βάμματα της Ελληνικής φύσης, η οποία θα παρουσιαστεί πλήρης, πολύ σύντομα από το lifehub.gr, καθώς και στο υπό έκδοση βιβλίο ‘’Η θεραπευτική δύναμη των βοτάνων, δένδρων και φυτών“.

xristkaps@gmail.com Τηλ.επικοινωνίας 6970502611

Προσθήκη σχολίου

Γράψτε ένα σχόλιο


CAPTCHA Image
Reload Image

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.