ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΧΡΟΝΙΑ ΚΟΠΩΣΗ & ΑΓΧΟΣ

 

ΧΡΟΝΙΑ ΚΟΠΩΣΗ & ΑΓΧΟΣ: ΟΙ 2 ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΣΤΙΓΑΣ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ

Η αληθινή μάστιγα του αιώνα μας είναι η κόπωση. Απλά και καθαρά. Έλλειψη ενέργειας. Η άλλη όψη του νομίσματος είναι το άγχος. ΟΧΙ το stress. Το stress ή stressor ή stimulus είναι το ερέθισμα που κινητοποιεί ένα μηχανισμό απόκρισης σε αυτό.

Για παράδειγμα, η οσμή του αγαπημένου μας φαγητού είναι παράγοντας stress ο οποίος μέσω της όσφρησης καταλήγει στο αντίστοιχο εγκεφαλικό κέντρο και στη συνέχεια δίδονται οι κατάλληλες εντολές: πχ σιέλωση, παραγωγή γαστρικών οξέων κλπ. Σε μη υλικό επίπεδο μπορεί η οσμή αυτή να ξυπνήσει στο μυαλό μας αναμνήσεις πχ της γιαγιάς μας που το μαγείρευε όταν πηγαίναμε στο χωριό κλπ.

Με την αντίστοιχη λογική, όταν το stress/stimulus (οπτικό ερέθισμα ή ακουστικό ή απτικό) αφορά κάποιο είδος κινδύνου που είναι ενάντια στην επιβίωση (πχ θηρίο, έκρηξη, κάτι καυτό πάνω μας), τότε γίνονται όλες εκείνες οι αντιδράσεις που οδηγούν σε μάχη ή φυγή. Πρόκειται για ένα σύστημα εκτάκτου ανάγκης το οποίο μας επιτρέπει να αξιολογήσουμε ταχύτατα τον κίνδυνο και χωρίς συνειδητή προσπάθεια να είμαστε σε ετοιμότητα.

Όταν αυτό το σύστημα είναι ενεργό, τότε «δευτερεύουσες» λειτουργίες όπως η πέψη, η επισκευή κυτταρικών δομών, η «επαναφόρτιση» της ζωτικής ενέργειας των οργάνων, η ανοσολογική απόκριση αναστέλλονται, διότι η φύση ενδιαφέρεται για την βραχυχρόνια επιβίωση και όχι για τη μακροχρόνια. Επίσης αναστέλλεται η λογική σκέψη επειδή ο μετωπιαίος λοβός χρειάζεται χρόνο να αξιολογήσει και να καταλήξει σε μια απόφαση. Χρόνος που δεν υπάρχει όταν σε κυνηγάει ένα πούμα ή έχεις εγκλωβιστεί σε ένα φλεγόμενο δωμάτιο.

Το πρόβλημα ξεκινάει όταν αυτός ο μηχανισμός επιβίωσης «κολλάει» στο on και δεν σταματάει σχεδόν ποτέ. Αυτό οφείλεται στο ότι ο εγκέφαλος μας δε μπορεί να αντιληφθεί τη διαφορά μιας πραγματικής κατάστασης κινδύνου (το πούμα) και μιας πλασματικής (ο φωνακλάς και αγενής εργοδότης πχ). Επομένως, όλη η ενέργεια που έχει διαθέσιμη ο οργανισμός πάει προς «μάχη ή φυγή» από μια πλασματική κατάσταση. Και αυτό είναι η σφραγίδα του σημερινού μας πολιτισμού η οποία πλέον λέγεται ΑΓΧΟΣ!

Το επίσης κακό είναι πως αυτή η αλληλουχία του νευρο-ορμονικού μηχανισμού συμβαίνει τόσο συχνά που ο εγκέφαλος μέσω του φαινομένου της νευροπλαστικότητας «εκπαιδεύεται» και «προσαρμόζεται» θε